Bàn về văn hóa và phong cách sống của người Hà Nội xưa và nay, nhạc sĩ Dương Thụ, một người am hiểu về văn hóa và con người nơi đây, cho rằng dân trí Hà Nội đã thấp đi rất nhiều, văn hóa thấp nhưng người Hà Nội cực kỳ tự tin…

Suốt thời niên thiếu sống ở Hà Nội, rồi xa Hà Nội đi nơi khác sinh sống, mỗi lần trở lại, nhạc sĩ Dương Thụ lại cảm nhận rõ hơn sự thay đổi của con người và cuộc sống nơi đây.

Hà Nội xưa, trong kí ức của nhạc sĩ là một Hà Nội không sôi động, không xa hoa nhưng rất lành.

Nhạc sĩ kể: “Cuộc sống Hà Nội bây giờ so với thời tôi còn ở đó khác đi nhiều lắm. Thời tôi, trước 1954, Hà Nội là một Paris thu nhỏ ở Châu Á, đến sau 1954 lại là một Hà Nội khác hoàn toàn mà ta thường gọi là Hà-Nội-Mới, Hà Nội của Cách mạng. Tất cả những gì dính dáng đến ngày xưa đều bị tẩy sạch. Một Hà Nội công nông hóa, nghèo và bình dị được hình thành. Cái cuộc sống ấy có một vẻ đẹp riêng. Không sôi động náo nhiệt, không xa hoa sang trọng, không có vẻ gì như một đô thị trung tâm, nó hơi buồn tẻ nhưng được cái rất lành”.

Nhạc sĩ Dương Thụ.

Ông gọi tầng lớp công – nông – binh, người làm chủ Hà Nội thời bấy giờ là người Hà Nội Mới. Họ mang cái vẻ đẹp của xóm nghèo, của lính và của nơi thôn dã về cho đất Hà Thành, đó là cái chất phác, chân thật trong lời ăn tiếng nói, trong cách cư xử, đó là quan niệm sống và bảng giá trị mà họ theo đuổi.

“Người Hà-Nội-Mới” không có tiền nên không hiểu và không coi trọng đồng tiền. Dĩ nhiên cũng không biết tiêu tiền nữa. Tiền không nằm trong bảng giá trị để “Người Hà Nội mới” hướng tới. Những giá trị tinh thần mới là quan trọng và cần thiết. Những năm đầu thập niên 60, Hà Nội rất nghèo nhưng vẫn có dàn nhạc giao hưởng của mình. Nhà Hát Lớn trở thành thánh đường của nghệ thuật dù công chúng của nó là những người “áo vải”. Quán ăn không thu hút bằng hiệu sách. Tôi đã từng nhịn ăn để mua sách, mua tổng phổ nhạc và tôi cũng không phải là một ngoại lệ…”, nhạc sĩ ngậm ngùi nhớ lại.

Còn Hà Nội ngày nay nhạc sĩ gọi là một Hà Nội khác, giàu có hơn, phồn hoa hơn nhưng dân trí thì thấp đi rất nhiều.

Nhạc sĩ chia sẻ: “Bây giờ là một Hà-Nội-Khác. Người làm chủ Hà Nội là những “danh gia vọng tộc đời mới”, những ông chủ mà bạn bè tôi thường đùa là “tư sản đỏ”, rồi dân trung lưu và giới trí thức cán bộ có nguồn gốc công-nông-binh. Họ giàu có hơn cả tầng lớp thượng lưu trong chế độ cũ. Nhà cửa, xe cộ thừa mứa, tiện nghi hiện đại. Ăn chơi xa xỉ, xả láng. Còn lại dân “vỉa hè” nói là chủ cho nó sang thôi, thực ra họ là dân nghèo thành thị đúng nghĩa. Dẫu sao họ cũng là người Hà Nội nhưng vẫn thuộc về một Hà-Nội-Khác. Một Hà Nội như thế, nếu ai đi từ 1954 trở về sẽ không tìm thấy Hà Nội của mình”.

“Dân trí Hà Nội bây giờ không cao như người ta tưởng (nhưng có vẻ người Hà-Nội-Khác không nghĩ nghĩ như thế. Họ tự tin vô cùng, nhất là giới trẻ). Nếu chỉ nhìn những thể hiện bên ngoài thì có vẻ oách lắm. Bạn cứ đến bar Taboo trên Hồ Tây vào quãng 12h đêm thì biết. Đến đây tôi không nghĩ là Hà Nội nữa, mà như là ở bên Tây. Tiếng Anh, âm nhạc, rượu, những gương mặt văn minh biết tiêu tiền triệu cho ít phút giải trí thông thường, những cơ thể có rhythm lắc lư thoải mái… Những con người này mà bạn nêu cái nhận xét kia ra, họ sẽ cười mũi: “Giao hưởng là cái đinh gì” v.v. và nhiều “là cái đinh gì” khác. Chỉ có điều họ thấy bạn “cổ hủ” quá nên không tiện nói ra thôi”, nhạc sĩ nói thêm.

Xã hội nào thì văn hóa ấy

Lý giải cho sự cư xử thiếu văn hóa của người Hà Nội ngày nay, nhạc sĩ Dương Thụ cho rằng: “Xã hội nào thì văn hóa ấy. Hậu quả của xã hội bao cấp là lối sống xin-cho, hậu quả này nặng lắm bởi nó đánh mất lòng tự trọng, đánh mất tính độc lập, đánh mất khát vọng và động lực làm việc do vậy con người hèn đi mà không tự biết. Khi không có lòng tự trọng thì mọi giá trị tốt đẹp sẽ bị tiêu hủy, trước tiên là giá trị văn hóa.

Cứ xem cách một số nhạc sĩ ở thủ đô tố cáo nhau, hạ nhục nhau về chuyện giải thưởng nhà nước thì biết. Giới sĩ còn thế nói chi đến dân thường. Chuyện dễ bị kích động, hay gây gổ, văng tục, chửi bậy, kiêu căng khinh khỉnh với những người cùng nguồn gốc xuất thân nhưng là dân ở quê dân tỉnh lẻ chưa hẳn đã là điều tệ hại nhất. Nói đến văn hóa xuống cấp là ở những chuyện lớn hơn nhiều”.

Nhìn ra sự đổi khác của Hà Nội với những biểu hiện thụt lùi về văn hóa, nhưng không lên án, chỉ trích như phần đông ý kiến, nhạc sĩ Dương Thụ có cái nhìn bình tĩnh trước sự đổi khác ấy.

“Thời buổi bây giờ không thể “duy ý chí” được. Việc giữ gìn hay loại bỏ không thể bằng tâm huyết hoặc bằng những ý kiến thông minh mà phụ thuộc vào những cái lớn hơn. Ở tình trạng dân trí và quan trí như hiện nay thì đụng vào việc phát huy nét văn hóa đẹp có khi lại làm hỏng nó. Và đụng vào việc loại bỏ những nét văn hóa lạc hậu có khi lại là chỗ để ai đó kiếm tiền và để nó có đà ngấm ngầm mạnh lên”, nhạc sĩ bày tỏ.

Và ông vẫn tìm được những nét đẹp của Hà Nội để yêu, để nhớ về: “Theo tôi, vẫn còn sót lại những nét đẹp của Hà-Nội-Xưa sang trọng, thanh lịch, của Hà-Nội-Mới rất lành và trong sáng. Chỉ có điều nó không phải là phổ biến mà lẩn khuất ở đâu đó. Văn hóa của một dân tộc, của một cộng đồng giàu truyền thống là một cái không thể nào tiêu diệt. Anh muốn tiêu diệt cũng không được. Sức sống của nó mạnh lắm, nó như con chim phượng hoàng có thể hồi sinh trong đống tro tàn”.

Khi được hỏi về cao kiến để có thể biến Hà Nội trở thành một đô thị có nếp sống văn minh, sạch đẹp nhạc sĩ Dương Thụ cho rằng “Người yêu Hà Nội nhất, có tư cách để trả lời câu hỏi này nhất chính là ông Bí thư Thành ủy và vị Chủ tịch Thành phố Hà Nội”.

“Hà Nội không phải là một địa phương. Hà Nội là thủ đô, là trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị của đất nước. Chính vì vậy cư dân của nó là những con người tinh hoa của đất nước. Hà Nội là của khắp mọi miền, ai cũng nên yêu nên có trách nhiệm với Hà Nội” – nhạc sĩ Dương Thụ.

La Hoàn

Nhiều khi tai nạn giao thông thường hay xảy ra tại một vị trí nút giao hay một đoạn đường ngắn mà các nhà quản lý giao thông gọi là “điểm đen”, còn người miền Trung mình thường gọi nôm na là chỗ đó có “noi”. Trong thời gian qua, lãnh đạo các cấp vẫn coi trọng biện pháp xóa điểm đen tai nạn giao thông bằng các phương pháp kỹ thuật trong tổ chức giao thông như: xây dựng cầu vượt, cải tạo kích thước hình học nút giao, lắp dặt đèn tín hiệu giao thông, kẻ vạch phân làn, điều chỉnh các đảo giao thông, đảo dẫn hướng, khắc phục siêu cao mặt đường, làm gờ giảm tốc,…vv. Tuy nhiên, có một phương pháp mới cũng hết sức khoa học, đó là công trình nghiên cứu của Tiến sỹ Vũ Văn Bằng về “Tia đất”.

TS. Vũ Văn Bằng trong một đợt khảo nghiệm đo “tia đất”. ảnh: N.V.C.C

Theo thông tin chúng tôi được biết, TS. Vũ Văn Bằng là một nhà khoa học được Nhà nước đào tạo bài bản. Ông hiện là Phó Viện trưởng Viện Công nghệ nước và môi trường (Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam) và Phó Giám đốc Công ty CP Nghiên cứu Môi trường Tia đất Bảo vệ sức khỏe.
Theo TS. Vũ Văn Bằng: Vì sao thường có tai nạn tại những điểm đen giao thông mà chúng ta hay gọi nôm na là “dớp”? Vì sao trên nhiều tuyến đường như QL 1A, chúng ta hay gặp những biển báo: “Chú ý, đoạn đường thường xảy ra tai nạn”?
Giải thích vấn đề này, ông đưa ra những lý giải khoa học của mình. Qua một thời gian khảo sát nhiều tuyến đường, trong đó điển hình là đoạn đường Pháp Vân - Cầu Giẽ, TS. Bằng khẳng định, một trong những nguyên nhân gây ra “điểm đen” giao thông tại đây chính là do “tia đất”. 
TS. Vũ Văn Bằng giải thích, vật chất cấu tạo nên con người đều do các phân tử cấu thành. Phân tử lại do nguyên tử hợp thành, nguyên tử lại do hạt nhân và các electron cấu thành. Trong đó, electron luôn không ngừng tự quay và quay xung quanh hạt nhân. Hai loại chuyển động này của electron đều sinh ra từ tính. Tuy nhiên, hướng chuyển động của các electron không trùng nhau nên hiệu ứng từ tính trong vật chất cấu tạo nên con người triệt tiêu lẫn nhau. Vì vậy, ở trạng thái bình thường, đa số con người không thể hiện từ tính, tức là có độ từ thẩm nhỏ hơn 1, gọi là nghịch từ. Song, cũng không ít người thuộc loại thuận từ, tức là có độ từ thẩm lớn hơn 1. Cơ thể những người này như thỏi nam châm, có thể hút được thìa dĩa, xoong chảo. 
Những người này khi đi vào vùng từ trường mạnh của “tia đất” sẽ trở thành nam châm. Đặc biệt, hệ thần kinh của họ bị từ hóa mạnh nhất do tốc độ vận hành lớn và khi bị từ hóa sẽ gây nên tình trạng mất cân bằng trong não bộ. Như vậy, trong tích tắc, tư duy của con người sẽ chuyển từ trạng thái ý thức sang trạng thái vô thức và không chủ động điều khiển được tay lái. Họ bị tai nạn trong những tích tắc này.
Khi con người đã giải mã được vấn đề xảy ra trong thực tiễn thì tất phải có cách hóa giải nó. Trong bài viết này, tôi muốn góp thêm một ý kiến nhỏ để các nhà quản lý giao thông ở các cấp chính quyền của thành phố tham khảo và nghiên cứu ứng dụng trong điều kiện có thể cho phép nhằm xóa đi những nỗi đau do tai nạn giao thông gây ra và chính việc làm này sẽ có ý nghĩa thiết thực là đem lại hạnh phúc cho mọi người, mọi nhà.
Hữu Cường

Thông tin trên được chứng thực khi Tiến sỹ Mai Ngọc Hồng đã trân trọng trao tặng tấm bản đồ quý “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” được Nhà xuất bản Thượng Hải, Trung Quốc xuất bản năm 1904 cho Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ngày 25/7. Đây là một chứng cứ quan trọng bổ sung vào các chứng cứ lịch sử chứng minh Trường Sa và Hoàng Sa chưa hề được Trung Quốc xác lập chủ quyền như họ thường công bố.

TS. Mai Ngọc Hồng cho biết: “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” 1904 của nhà Thanh cho thấy lãnh thổ của Trung Quốc chỉ giới hạn về phía Đông là đảo Đài Loan, phía Nam là đảo Hải Nam”. Theo quan sát của PV, tấm bản đồ cũng không thể hiện cả quần đảo Senkaku của Nhật Bản - quần đảo đang gây tranh chấp giữa Nhật và Trung Quốc nằm ở phía Đông Bắc đảo Đài Loan.

Tiến sĩ Mai Ngọc Hồng trao tặng tấm bản đồ cho Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Trước khi TS. Mai Ngọc Hồng công bố dữ liệu quý báu này, công luận đã biết tới nhiều tấm bản đồ khác mà tiêu biểu nhất là “Đại Thanh đế quốc toàn đồ” năm 1905. Trong các tấm bản đồ này đều không thể hiện 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa thuộc Trung Quốc.

Tại lễ tiếp nhận tài liệu, hiện vật cổ hiến tặng Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, TS Mai Ngọc Hồng xúc động nói: “Tôi muốn nhân dân toàn thế giới, đặc biệt là nhân dân Trung Quốc biết đến tấm bản đồ này. Qua chứng cứ lịch sử không thể chối cãi, nhân dân Trung Quốc tiến bộ sẽ thấy được sự vô lý, ngang ngạnh của chính quyền hiện nay đối với lãnh thổ của các nước láng giềng”. TS. Mai Ngọc Hồng, nguyên Trưởng phòng Tư liệu thư viện của Viện Hán Nôm, hiện là Giám đốc Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng phả học Việt Nam. Ông cho biết đã lưu giữ tấm bản đồ này 35 năm nay và quyết định công bố vào thời điểm “Trung Quốc đã ngang ngược quá lắm trong việc xâm phạm lãnh thổ các nước láng giềng”.

Trao đổi với PV, TS. Hồng lý giải thêm về xuất xứ tấm bản đồ: “Trong khoảng 200 năm, từ thời nhà Thanh, Hoàng đế Khang Hy đã thuê các giáo sĩ phương Tây giỏi về vẽ địa đồ đi đo đạc trực tiếp tại 15 tỉnh nằm trong lãnh thổ Trung Quốc bấy giờ, để tổng hợp vẽ nên “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ”. Đến thời Hoàng đế Quang Tự (1871 – 1908) thì hoàn thành và năm 1904 Nhà xuất bản Thượng Hải chính thức xuất bản, để phục vụ cho sự cai trị của nhà Thanh. Tránh sự nhăm nhe xâm chiếm của các đế quốc phương Tây.

Phát biểu trước báo chí, đại diện Bảo tàng Lịch sử quốc gia trân trọng cảm ơn các cá nhân, tổ chức đã tin tưởng, hiến tặng những tư liệu, hiện vật có giá trị về lịch sử văn hóa dân tộc cho Bảo tàng. Những vật chứng quý giá này sẽ được lưu giữ, bảo quản cẩn trọng và phát huy lâu dài các giá trị tri thức phục vụ cho nghiên cứu khoa học và từng bước đưa ra trưng bày, giới thiệu tới đông đảo công chúng trong nước và quốc tế.

Thủy Anh

http://giaothongvantai.com.vn/chinh-tri-xa-hoi/chinh-tri/201207/Trong-ban-do-cua-Trung-Quoc-khong-he-co-Truong-Sa-Hoang-Sa-114047/

Ngày 16/7, Tổng công ty Vận tải Hà Nội sẽ đưa gara đỗ ôtô tự động cao 5 tầng trị giá 13 tỷ đồng vào khai thác. Với mức phí trông giữ hiện nay, phải mất 47 năm, đơn vị mới thu hồi được vốn.

Gara 5 tầng rộng 126 m2 ở 32 Nguyễn Công Trứ (quận Hai Bà Trưng), với 4 khoang đỗ lắp bằng khung thép có sức chứa 30 ôtô 4-7 chỗ. Mỗi khoang gồm 8 giá để xe đặt trên hệ thống xích và bánh đà xoay 360 độ quanh hệ thống trục cố định và có thể lên xuống 2 chiều. Vì thế việc gửi và lấy xe rất linh hoạt, chỉ mất 2-3 phút một xe, bằng cách bấm nút trên bảng điều khiển.

Bãi đỗ xe 5 tầng đầu tiên ở Hà Nội. Ảnh: H.P

Ông Tạ Đình Thắng, Giám đốc Trung tâm hạ tầng vận tải công cộng (Tổng công ty Vận tải Hà Nội) cho biết, loại thiết bị rất linh hoạt, có thể tháo lắp trong 15 ngày. Diện tích mặt bằng nhỏ hẹp, tối thiểu là 30 m2 cho một khoang và tùy theo mặt bằng thì có thể kéo dài các khoang này và nâng thêm chiều cao.

Tổng đầu tư cho công trình là 13 tỷ đồng, bằng công nghệ của Hàn Quốc. Theo ông Thắng, nếu thu theo mức phí hiện hành là 1,6 triệu đồng một xe một tháng thì sẽ phải mất tới 47 năm để thu hồi vốn. Còn thu 3,5-4 triệu đồng thì có thể thu hồi vốn trong 15 năm. Do đó, cơ quan này đang báo cáo Sở Tài chính Hà Nội để xin cơ chế thu ở mức 2-2,5 triệu đồng một xe một tháng và 30.000 đồng hai tiếng.

"Chúng tôi không đòi giá riêng nhưng đầu tư cả chục tỷ đồng xây bãi đỗ cũng chỉ được thu bằng với mức kẻ vạch sơn trên vỉa hè để trông xe thì không hợp lý", ông Thắng chia sẻ và cho rằng, trong trung tâm, mức thu 2-2,5 triệu đồng là vừa phải.

Ôtô được tự động đưa lên bằng các giá đỡ. Ảnh: H.P

Sau khi đưa bãi trông xe cao tầng tự động đầu tiên ở thủ đô vào khai thác, Tổng công ty Vận tải Hà Nội sẽ tiếp tục xây dựng thêm 2 bãi xe cao tầng quy mô lớn tại phố Nguyễn Công Hoan và Trần Quang Khải, dự kiến khai thác vào tháng 9.

Hồi tháng 3, để giải quyết nhu cầu đỗ xe cấp thiết trong nội đô, Phó chủ tịch Hà Nội Nguyễn Văn Khôi chỉ đạo khẩn trương hoàn thành hàng loạt bãi đỗ xe cao tầng tại quận Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa trong năm nay.

Năm 2003, Hà Nội đã quy hoạch các điểm đỗ xe trong nội đô và xác định 34 vị trí xây dựng các bãi đỗ xe ngầm, cao tầng. Tuy nhiên, hầu hết bãi đỗ này vẫn nằm trên giấy khiến thủ đô thiếu điểm đỗ nghiêm trọng. Hiện, điểm đỗ xe mới đáp ứng 8-10% nhu cầu của người dân.

Tiến Dũng

Theo http://vnexpress.net

(TT&VH) - Ngày hôm qua, rất nhiều báo mạng đang tải clip ghi lại hình ảnh một người nước ngoài đứng sau biển báo đường một chiều tại nút giao thông Trần Bình Trọng - Trần Nhân Tông (Hà Nội) ngăn các xe máy đi ngược chiều.

Chỉ mấy phút, hàng chục xe máy đã bị vị khách nước ngoài này chặn đầu và nhắc nhở, nhiều người đã quay đầu xe và đi đúng làn đường, nhưng cũng không ít người vẫn cố tình phóng xe. 

1. Khi xem clip trên, rất nhiều độc giả đã bình luận rằng cảm thấy xấu hổ cho văn hóa giao thông ở ta, nó làm chúng ta “xấu mặt” với bạn bè quốc tế.

Thực ra, chúng ta đã xấu mặt rồi, trên rất nhiều diễn đàn về du lịch, những người nước ngoài từng đến Việt Nam nói rằng, điều họ sợ nhất khi đến đây chính là vấn đề giao thông. Cũng chẳng ngoa, bởi mỗi năm có trên 1 vạn người chết vì tai nạn giao thông và hơn 1 vạn người khác bị thương, dở sống dở chết. Vì thế, những người nước ngoài đến Việt Nam luôn coi những con đường như ma trận, và qua đường là một công việc mạo hiểm. 

Những người ở Việt Nam lâu ngày thì sẽ hiểu rằng, nhiều khi đèn đỏ, biển báo giao thông chỉ có tính chất tham khảo. Người ta có tuân thủ hay không còn tùy thuộc vào ý thức mỗi người hoặc ở đó có sự hiện diện của CSGT hay không. Tôi và chúng ta dường như đã chấp nhận sự thật này. 

3. Tôi biết rõ đoạn đường này, mỗi ngày đi làm, tôi đều đi qua ngã ba Trần Bình Trọng, Trần Nhân Tông. Đoạn giao cắt cạnh góc hồ Thiền Quang, trước cửa công viên Thống Nhất ấy là một con đường thắt nút hình phễu, vốn không thiếu gì ở các đô thị Việt Nam. 

Đế đi vào tuyến đường 2 chiều, người tham gia giao thông phải qua đoạn phễu 1 chiều dài khoảng chục mét. Qua khoảng chục mét này là xe từ đi ngược chiều sẽ trở thành đi đúng làn đường, từ phạm luật thành đúng luật và đương nhiên không vi phạm luật giao thông.

Nhưng sự nguy hiểm lại ở chính khoảng 10 mét ngược chiều ấy.

Ngày nào qua đó, dù chạy xe qua hay dừng đèn đỏ 30 giây, tôi và những người qua đây cũng thấy rất nhiều xe máy đi ngược chiều. Va quệt, cãi cọ đương nhiên cũng xảy ra không ít. Nhưng chả mấy ai quan tâm, và cũng không đủ sức quan tâm bởi đó là chuyện ở mọi ngã ba và ở mọi ngày. 

Xưa nay, chúng ta đang chấp nhận sống chung với cái sai, cái vi phạm như một phần tất yếu của cuộc sống. Thậm chí chúng ta coi đó là bình thường khi điều đó trở nên quá quen thuộc. Nhưng clip về ông Tây phân làn đường khiến chúng ta giật mình ngẫm lại. 

3. Nhưng ai xấu hổ cứ xấu hổ, ai “lấn làn” vẫn cứ lấn. Vào sáng hôm qua, hàng vạn sĩ tử từ các nơi đến các địa điểm thi của các trường ĐH. Đường 32, được mệnh danh là con đường đau khổ của Hà Nội, cũng lại là nút thắt cuối đường Hồ Tùng Mậu tiếp giáp đường Phú Diễn (Từ Liêm). Con đường đang rộng thênh thang, bỗng đâu vài trăm mét thắt lại. Nếu người ta chịu khó tuân thủ theo đúng chỉ dẫn của CSGT và sinh viên tình nguyện thì cũng không đến nỗi. Nhưng người chen lấn, người chặn đầu người quay xe… khiến đoạn đường Phú Diễn bị kẹt xe kéo dài cả tiếng đồng hồ. 

Bị mắc kẹt, hàng nghìn phụ huynh và sĩ tử tìm lối thoát duy nhất là trèo lên vỉa hè, nhiều thí sinh tự chạy bộ đến điểm thi để kịp làm thủ tục dự thi. 

Tôi chợt nghĩ, đoạn này có đến 100 ông Tây kia thì cũng bó tay. Chỉ mong không có em nào vì tắc đường mà không kịp đến tham dự kì thi trọng đại cả đời hay không?

Bộ Nội vụ đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện xây dựng Đề án thí điểm mô hình chính quyền đô thị (CQĐT) trình Ban cán sự Đảng. Và ở những thành phố lớn như Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh... mô hình CQĐT cũng đã sẵn sàng...

Bộ trưởng Bộ Nội vụ làm việc cùng UBND về mô hình chính quyền đô thị

Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Thăng, ngày 30-7 tới, Đề án mô hình CQĐT này sẽ được trình Ban cán sự Đảng xem xét lần thứ nhất.

Từ cuối năm 2011, Đà Nẵng là địa phương tiên phong trên cả nước trong việc hoàn thành đề án mô hình CQĐT dưới cả góc độ pháp lý, cơ sở thực tiễn, tính khoa học để trình các cấp T.Ư.

Theo đó, chính quyền đô thị là một cấp chính quyền hoàn chỉnh gồm cơ quan quyền lực nhà nước địa phương (HĐND) và cơ quan chấp hành, hành chính tại địa phương (đổi tên từ UBND thành Ủy ban hành chính - UBHC).

Trong đó, quận và phường là cấp hành chính trung gian và không có HĐND, không được cấp ngân sách, có nhiệm vụ tổ chức thực hiện một số chức năng quản lý thông suốt của chính quyền cấp trên.

Ủy ban hành chính thành phố do Chủ tịch (Thị trưởng) đứng đầu, UBHC quận, huyện do Quận trưởng đứng đầu, chuyển từ chế độ làm việc tập thể của HĐND hiện nay sang chế độ lãnh đạo và chịu trách nhiệm cá nhân của Quận trưởng.

Các bộ máy sở, ban ngành của UBHC cũng được tổ chức sắp xếp lại tránh tình trạng chồng chéo và thực hiện chức năng giải quyết các lĩnh vực ngành, chuyên môn, quản lý theo ngành dọc.

Một số cơ quan chuyên trách có sự thay đổi, như công an, tòa án nhân dân (TAND), Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) với các mô hình Cảnh sát đô thị trong chính quyền đô thị; các TAND, VKSND được thành lập theo khu vực, thay vì từng quận, huyện như hiện nay. Có thể 1 TAND phụ trách nhiều địa bàn…

TS Hoàng Ngọc Giao

Theo ông Đặng Công Ngữ - Giám đốc Sở Nội vụ TP Đà Nẵng, mô hình đảm bảo tính thực tiễn, tính khoa học với các đặc trưng nổi bật: Bộ máy nhanh nhạy, kịp thời, đồng bộ, thông suốt và thống nhất phù hợp với đặc tính của các đô thị để “cởi trói” cho các thành phố lớn thoát khỏi mô hình chính quyền nông thôn hiện nay.

Các chuyên gia cho rằng: Vấn đề cần xây dựng hành lang pháp lý phù hợp để mô hình CQĐT có thể triển khai thực tế.

Tại buổi làm việc với lãnh đạo Bộ Nội vụ, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Ngọc Tuấn, kiến nghị: Trung ương nên sửa đổi, bổ sung Hiến pháp 1992, xây dựng mô hình tổ chức, hoạt động của các tổ chức Đảng các cấp phù hợp, ban hanh các văn bản pháp luật liên quan về tổ chức bộ máy.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Duy Thăng, các mô hình, giải pháp kiến nghị từ các địa phương sẽ được Bộ tổng hợp vào đề án, trình Ban cán sự Đảng, Chính phủ xem xét.

Mô hình CQĐT sẽ là một bước chuyển lớn, thay một cách toàn diện bộ máy tổ chức nhà nước, nhân sự từ trung ương đến địa phương. Do đó cần đảm bảo tính khoa học, thực tiễn, đến hành lang pháp lý phù hợp.

Theo các chuyên gia, sự thay đổi về quy mô dân số, cơ sở hạ tầng, phân bổ dân cư, công tác quản lý hành chính ở các đô thị đang đặt ra đòi hỏi việc “cởi trói” khỏi mô hình chính quyền nông thôn bằng CQĐT. Bản thân các thành phố lớn là Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng… tồn tại cơ chế đặc thù về đầu tư, ngân sách.

Câu chuyện siết nhập cư ở Đà Nẵng mới đây cho thấy nền tảng manh nha một mô hình quản lý mới.

Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Ngọc Tuấn, nhấn mạnh: Với đặc thù tốc độ đô thị hoá cao, cải cách đơn vị hành chính tinh gọn, chủ động thay đổi đội ngũ cán bộ công chức về năng lực, trình độ, khả năng ứng dụng CNTT… Đà Nẵng đã sẵn sàng tham gia thí điểm xây dựng mô hình CQĐT.

Ông Ngữ cũng nhận định: Đà Nẵng có đến 80% cư dân đô thị cùng nhiều chính sách phát triển cư dân đô thị như chương trình nhà ở, thành phố môi trường, nếp sống văn hóa, văn minh đô thị...

Từ lâu, công tác quản lý được triển khai theo hướng đồng bộ khép kín, bước đầu hình thành các tổ chức chuyên ngành phục vụ công tác đô thị thành phố, như: Ban giải tỏa đền bù, vệ sinh môi trường, Sở cảnh sát PCCC; từng bước hình thành cơ sở hạ tầng đô thị, điều hành theo mô hình chính quyền điện tử.

Cũng theo ông Ngữ: CQĐT được triển khai có lộ trình, từng bước. Đà Nẵng còn nhiều cơ quan hành chính cấp xã tại huyện Hòa Vang. Tuy nhiên, với quá trình đô thị hóa hiện nay, tương lai không xa sẽ lên cấp quận, phục vụ chung mô hình CQĐT.

Ban đầu có thể vẫn còn chính quyền cấp quận và quận trưởng là người đứng đầu, nhưng một thời gian sau sẽ không còn chính quyền cấp quận nữa. Để tạo sự chuyển tiếp hài hòa, phù hợp và không xáo trộn tổng thể cơ quan hành chính nói chung.

Nhật Phong

Theo http://dothi.net

Những nguyên nhân của tái cấu trúc

Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam Vinaconex-VCG là một tổng công ty lớn trong ngành xây dựng, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng kết cấu hạ tầng tại Việt Nam và thực hiện chính sách nhà ở xã hội của Chính phủ. Có thể nói tính đến thời điểm lập kế hoạch tái cấu trúc 2008, Vinaconex đã tăng trưởng nhanh thông qua chiến lược đa dạng hóa. Nhiều dự án lớn đã được Tổng công ty thực hiện nhằm mở rộng chuỗi giá trị trên các lĩnh vực như: (1) Sản xuất vật liệu xây dựng, (2) Kinh doanh bất động sản, (3) kinh doanh tài chính, (4) sản xuất điện năng. Tuy nhiên, quá trình đa dạng hóa không được như mong đợi khi tỷ suất lợi nhuận ở mức thấp, hệ số nợ cao gây áp lực căng thẳng lên dòng tiền. Điều này đặt ra yêu cầu bức thiết cần phải tái cấu trúc. Tổng Công ty Vinaconex đã thực hiện quá trình tái cấu trúc với sự tư vấn từ Công ty Kiểm toán KPMG.

Sơ đồ 1: Những nguyên nhân tái cấu trúc

 

Xây dựng các tư tưởng tái cấu trúc

Sơ đồ 2: Tóm tắt tư tưởng tái cấu trúc của Vinaconex

Xây dựng tư tưởng tái cấu trúc chiến lược

 

Quá trình xây dựng tư tưởng tái cấu trúc chiến lược của Tổng Công ty được xem là trải qua năm bước cơ bản. Năm bước này được minh họa tại sơ đồ 3.

Sơ đồ 3: Quy trình xây dựng tư tưởng tái cấu trúc chiến lược

Xác định mục tiêu trung hạn

 

Mục tiêu trung hạn cần là điểm khởi đầu của quá trình tái cấu trúc vì nó xác định mục tiêu của tái cấu trúc, mức độ huy động nguồn lực và các giải pháp tái cấu trúc cần thiết. Theo báo cáo thường niên năm 2008, Tổng Công ty Vinaconex xác định, đến năm 2015 Tổng Công ty Vinaconex trở thành tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản tại Việt Nam và khu vực.

Xác định ngành nghề kinh doanh cốt lõi

Dựa trên những thế mạnh truyền thống, khả năng sinh lời và thị phần hiện đang nắm giữ trên từng lĩnh vực kinh doanh, Tổng Công ty xác định hai ngành nghề kinh doanh cốt lõi: (1) xây dựng và (2) bất động sản. Bên cạnh đó, Tổng Công ty cũng xác định những ngành nghề được xác định là ngành kinh doanh bổ trợ cho hai ngành kinh doanh chính bao gồm:

1. Tư vấn thiết kế

2. Sản xuất công nghiệp và vật liệu xây dựng

3. Xuất nhập khẩu và xuất khẩu lao động

4. Kinh doanh thương mại

Công ty mẹ Tổng Công ty xác định không trực tiếp kinh doanh lĩnh vực này mà tham gia góp vốn không chi phối vào một số đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực bổ trợ này.

Thay đổi cấu trúc theo hướng chuyên môn hóa

Tính đến cuối năm 2010, tổng công ty đang trực tiếp quản lý 42 công ty con, 16 công ty liên doanh liên kết. Điều này cho thấy, số lượng đầu mối trực thuộc công ty mẹ là rất lớn và không hiệu quả. Nhằm mục đích thu hẹp các đầu mối theo hướng chuyên môn hóa cũng như phục vụ cho kế hoạch phát triển mô hình tập đoàn, Tổng Công ty đã lựa chọn các công ty con mạnh trong từng lĩnh vực chuyên ngành, chuyển nhượng vốn góp của tổng công ty tại một số công ty con khác về các công ty con này để phát triển các công ty con này theo mô hình tổng công ty.  Đi cùng với lựa chọn các công ty con hoạt động theo mô hình tổng công ty, công ty mẹ thực hiện hỗ trợ tài chính cho những công ty này thông qua việc góp vốn cổ phần tăng vốn chủ sở hữu.

Tái định vị lại mối quan hệ giữa công ty mẹ và các công ty thành viên

Tái cấu trúc đòi hỏi việc phân định rõ chức năng nhiệm vụ giữa công ty mẹ với công ty con nhằm đảm bảo tính chuyên môn hóa và tăng hiệu quả hoạt động. Tổng Công ty xác định chức năng của Công ty mẹ như sau:

- Trực tiếp thực hiện hai lĩnh vực kinh doanh chính là xây dựng và bất động sản, thực hiện đầu tư tài chính vào các công ty thành viên. Vai trò của Công ty mẹ Vinaconex đối với các công ty thành viên:

Ÿ Sử dụng uy tín và tiềm lực tài chính tìm kiếm các dự án lớn trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản. Một số dự án công ty mẹ thực hiện và một số dự án giao lại cho các công ty nòng cốt thực hiện.

Ÿ Cung cấp thông tin cho các công ty thành viên, cho phép công ty cháu sử dụng thương hiệu Tổng Công ty thông qua hợp đồng license.

Ÿ Hỗ trợ tài chính cho công ty con thông qua đầu tư tài chính vào công ty con, cho vay vốn theo các hình thức phù hợp, mua trái phiếu của công ty con

- Giữ vai trò định hướng phát triển chung và tập trung phát triển thương hiệu tập đoàn.

- Duy trì và kiểm soát chặt chẽ các công ty thành viên để đảm bảo định hướng chiến lược của tập đoàn được tuân thủ.

Như vậy, Tổng công ty tái định vị vai trò của công ty mẹ theo xu hướng công ty mẹ giảm tỷ trọng kinh doanh trực tiếp mà tăng cường các vai trò tìm kiếm và đầu tư dự án lớn, hỗ trợ tài chính, phát triển thương hiệu và thông tin cho các công ty con và điều phối dòng tiền của toàn tổng công ty. Đây được xem là một sự chuyên môn hóa phù hợp và có hiệu quả.

Xác định danh mục công ty con nắm giữ và thoái vốn

Danh mục các công ty con thoái vốn thường là những công ty con có quy mô nhỏ, kinh doanh thua lỗ hoặc sinh lời kém hoặc các công ty con không thuộc ngành kinh doanh cốt lõi. Việc thoái vốn có thể được thực hiện bán cho các công ty con chủ lực để phát triển các công ty con chủ lực này theo mô hình tổng công ty hoặc bán hẳn cho đối tác bên ngoài. Năm 2010, Hội đồng quản trị Tổng Công ty đã ra nghị quyết giữ lại 22 công ty con, còn lại sẽ tiến hành thoái vốn. Như vậy, việc thanh lý các mảng danh mục kém hiệu quả sẽ góp phần làm cải thiện khả năng sinh lời của Tổng Công ty khi đồng vốn được tập trung đầu tư vào những mảng kinh doanh cốt lõi đem lại tỷ suất lợi nhuận cao.

Tư tưởng tái cấu trúc tài chính

Quá trình xây dựng tư tưởng tái cấu trúc tài chính của Tổng Công ty Vinaconex được xem là trải qua ba bước cơ bản. Ba bước này được minh họa tại sơ đồ 5.

Sơ đồ 4: Quá trình xây dựng tư tưởng tái cấu trúc tài chính

Để khắc phục tình trạng tiềm lực vốn chủ sở hữu còn hạn chế so với quy mô tăng trưởng, giảm sự phụ thuộc vào nợ vay, Tổng Công ty đã đặt ra lộ trình tăng vốn chủ sở hữu lên 3.000 tỷ đồng năm 2009 và lên mức 5.000 tỷ đồng năm 2010. Để thực hiện được mục tiêu này, Tổng Công ty xác định vận dụng linh hoạt các hình thức và phương pháp huy động vốn như: phát hành cổ phần cho đối tác chiến lược, phát hành cổ phần cho cổ đông hiện hữu. Bên cạnh đó, phục vụ cho chiến lược huy động vốn dài hạn, Tổng Công ty xác định sẽ đánh giá định mức tín nhiệm theo tiêu chuẩn quốc tế và tiến tới niêm yết cổ phiếu tại các sở giao dịch nước ngoài.

 

Tiến độ thực hiện tái cấu trúc

Minh họa về tiến độ tái cấu trúc tại sơ đồ dưới đây dựa trên những thông tin tốt nhất mà chúng tôi thu thập được.

Sơ đồ 5: Tiến độ thực hiện tư tưởng tái cấu trúc

 

Như vậy, chúng ta có thể thấy, các giải pháp tái cấu trúc đã được thực hiện theo kế hoạch tái cấu trúc được vạch ra, tuy nhiên, tiến độ tái cấu trúc đã không đạt được như kế hoạch ban đầu. Một số giải pháp tái cấu trúc quan trọng đã không được thực hiện theo đúng tiến độ: Thứ nhất, theo kế hoạch, việc tăng vốn điều lệ lên 3.000 tỷ đồng cần được thực hiện trong năm 2009. Tuy nhiên, việc tăng vốn này chỉ được thực hiện thành công trong năm 2010 và mốc kế hoạch tăng vốn lên 5.000 tỷ đồng trong năm 2010 đã phải lùi sang năm 2012 do tình hình thị trường chứng khoán diễn biến không thuận lợi. Thứ hai, dự án xi măng Cẩm Phả với tổng mức đầu tư lên tới 7.000 tỷ đồng và phải vay nợ ngoại tệ rất lớn đang hoạt động thiếu hiệu quả và tạo ra gánh nặng nợ rất lớn cho Tổng Công ty, theo kế hoạch sẽ được thoái vốn trong năm 2010, tuy nhiên, kế hoạch này đã không thực hiện được khi tình hình kinh tế vĩ mô xấu đi. Trong năm 2012, Tổng Công ty dự kiến sẽ thoái vốn 51% dự án này cho Tổng Công ty Xi măng Việt Nam Vicem.

Nguồn tiền và việc sử dụng tiền từ tái cấu trúc

Bảng 1: Nguồn tiền và sử dụng tiền từ tái cấu trúc 2009 – 6t 2011

Đơn vị tính: tỷ đồng

Chỉ tiêu	2009 - 2010	6t/2011	Tổng cộng	Tỷ trọng
Nguồn tiền
Tiền thu từ phát hành cổ phiếu	1.274	0	1.274	36%
Tiền thanh lý tài sản	72	0	72	2%
Tiền thu từ thoái vốn cổ phần	579	129	708	20%
Tổng tiền thu từ tái cấu trúc	1.925	129	2.054	59%
Tiền lãi và cổ tức được chia	676	173	849	24%
Tiền thu hồi thuần khoản cho vay	238	121	359	10%
Sử dụng số dư tiền mặt tích lũy	-582	811	229	7%
Tổng nguồn tiền	2.257	1.234	3.491	100%
Sử dụng tiền
Tài trợ thâm hụt từ kinh doanh	213	560	773	22%
Góp vốn vào công ty thành viên	957	117	1.074	31%
Đầu tư tài sản cố định	593	63	656	19%
Chi trả cổ tức cho cổ đông	515	352	867	25%
Tiền chi trả vốn vay thuần	-21	142	121	3%
Tổng sử dụng tiền	2.257	1.234	3.491	100%

Nguồn: Báo cáo tài chính riêng của Công ty mẹ

Về nguồn tiền từ tái cấu trúc Dựa vào bảng số liệu ta thấy, tổng nguồn tiền được tạo ra trong giai đoạn này là 3.491 tỷ đồng. Trong đó, lượng tiền được tạo ra từ ba hoạt động tái cấu trúc cơ bản lên tới 2.054 tỷ đồng, chiếm tới 59% tổng nguồn tiền. Số tiền lớn nhất là từ giải pháp tái cấu trúc tài chính thông qua phát hành cổ phiếu số tiền lên tới 1.274 tỷ đồng, chiếm 36% tổng nguồn tiền tạo ra. Về sử dụng tiền từ tái cấu trúc Lượng tiền từ tái cấu trúc được sử dụng lớn nhất vào việc tăng đầu tư vốn cho các công ty con chủ chốt thuộc ngành nghề kinh doanh có thế mạnh nhằm tập trung cho ngành nghề kinh doanh chính, lên tới 1.074 tỷ đồng, chiếm 31% tổng sử dụng tiền. Sử dụng tiền có quy mô lớn thứ hai là chi trả cổ tức cho cổ đông, chiếm 25% tổng sử dụng tiền. Chi trả nợ vay thuần là 121 tỷ đồng, chiếm 3% tổng sử dụng tiền.

Số liệu từ dòng tiền cho thấy tái cấu trúc tài chính đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Một nhân tố khác đóng vai trò trọng yếu đối với thành công của tái cấu trúc tại Vinaconex là Tổng Công ty đã nhận được sự hậu thuẫn của Nhà nước thông qua sự hỗ trợ rất lớn của các ngân hàng thương mại nhà nước trong quá trình tái cấu trúc tài chính. Chính vì vậy trong suốt giai đoạn này, mặc dù trong điều kiện hệ số nợ rất cao và rủi ro với các ngân hàng, Tổng Công ty chỉ phải chi trả nợ vay thuần 121 tỷ đồng. Nếu không có sự hậu thuẫn này, có lẽ toàn bộ dòng tiền thu được từ tái cấu trúc sẽ bị cạn kiệt khi tổng công ty phải trả nợ ngân hàng và tổng công ty sẽ không thể hỗ trợ kịp thời cho các công ty con thuộc ngành kinh doanh chính. Thứ ba, Tổng Công ty tái cấu trúc trong điều kiện tăng trưởng: Nhờ sự hậu thuẫn lớn của Nhà nước về các hợp đồng xây dựng lớn và các dự án bất động sản, Tổng Công ty tiếp tục đạt được sự tăng trưởng mạnh về doanh thu khi thực hiện tái cấu trúc. Điều này khiến cho tái cấu trúc sẽ đạt được kết quả thành công hơn.

Quá trình tái cấu trúc tại Tổng Công ty Vinaconex tính từ năm 2008 đến năm 2011 đã diễn ra được 4 năm và dự kiến sẽ còn tiếp diễn sang các năm tới và có thể sẽ kết thúc vào năm 2013 tức là hoàn thành tái cấu trúc sau 6 năm thực hiện. Như vậy, có thể thấy rằng, quá trình tái cấu trúc Tổng Công ty là một quá trình tương đối lâu dài.

Tuấn Dương

Theo TTVN